Psihoedukacija Beograd Novi Sad
Psihoterapija i savetovanje Program ličnog razvoja Stručno usavršavanje Poslovna komunikacija Članci o aktuelnim psihološkim temama Biografija Kontakt
Rečnik psiholoških pojmova

Rečnik psiholoških pojmova koji je pred vama predstavlja spisak relevantnih termina koji se najčešće koriste u oblasti psihoterapije, psihologije i savetovanja. Svrha rečnika je da doprinese boljem razumevanju termina u pomenutim oblastima. Definicije su preuzete iz rečnika psihologije autora Trebješanin, Ž.(2008): Rečnik psihologije, Stubovi kulture, Beograd. Neke definicije su skraćene.

A | B | C | Č | Ć | D | | Đ | E | F | G | H | I | J | K | L | LJ | M | N | NJ | O | P | Q | R | S | Š | T | U | V | W | X | Y | Z | Ž

VASPITANJE
Proces prevashodnog planskog, namernog i sistematskog odgajanja i usavršavanja senzomotornih, intelektualnih, emocionalnih, moralnih i duhovnih svojstava i sposobnosti nekog još nezrelog subjekta (obično deteta, ali i odraslog). V. je usmereno na uobličavanje ponašanja, mišljenja, stavova, crta ličnosti i vrednosti vaspitanika u socijlano poželjnom smeru. Društvo postavlja vaspitne ciljeve koje ostvaruju porodica, predškolske ustanove, škola i druge vaspitne ustanove. Ovaj proces može biti indivudualan ili grupni. Prema svom predmetu, može biti fizičko, intelektualno, moralno, estetsko ili religijsko v.
VEŠTINA
Složena, stečena sposobnost izvođenja kompleksnijih aktivnosti (npr. kuvanje, sviranje na violini, žongliranje, jahanje itd.), brzo, lako i sa visokim stepenom savršenosti. Gornju granicu nivoa izvođenja neke veštine određuje nasleđe, ali stepen približavanja fiksiranoj granici određuje vežbanje.
VOĐA
Osoba koja ima istaknuti, ključni položaj i najveću moć u grupi, tako da je u stanju da usmerava i kontroliše ponašanje članova i da započinje i vodi grupne aktivnosti ka zajedničkim ciljevima. Osnovna uloga v. je efikasno upravljanje grupom i ostvarivanje postavljenih ciljeva radi kojih i postoji grupa. Osim te, on ima i ulogu da brine o sigurnosti, dobrobiti i zadovoljstvu pojedinih članova svoje grupe, kao i staranja o skladnim interpersonalnim odnosima, povoljnoj grupnoj atmosferi i koheziji grupe. Najzad, v. simbolizuje grupu, služi kao uzor identifikacije svojim članovima i reprezentuje grupu u odnosu sa drugim grupama, pojedincima i širom zajednicom. V. može biti formalni (po svom institucionalnom položaju, sa ili bez stvarnog uticaja na grupu) i neformalni (po osobinama ličnosti na osnovu kojih ima neprikosnoveni autoritet, najveći ugled i najjači uticaj u grupi). Kako pokazuju istraživanja, ne postoji univerzalni v. za sve grupe. Ko će biti v. zavisi od situacije, sastava i ciljeva grupe. Postoji više tipova v. i vođstva, odnosno rukovođenja (autoritarni, demokratski i lese fer). Tako, recimo, za v. grupe komandosa pogodniji je autokratski/autoritarni, a za v. naučnog tima demokratski v. Lične osobine koje, obično ali ne uvek, neku osobu preporučuju za v. jesu: dominantnost, razvijena inteligencija (posebno socijalna), izrazita ambicija, komunikativnost, ekstravertnost, objektivnost u prosuđivanju, poštenje, pravednost, samopouzdanje, odlučnost, upornost itd. Po svojim osobinama, stavovima, vrednostima v. ne sme da se isuviše izdvaja od ostalih članova grupe, jer inače ga oni ne mogu doživeti kao "jednog od njih", što je uslov za prihvatanje i identifikaciju s njim kao uzorom ("najbolji od nas").
VOLJA
1. U filozofiji i staroj spekulativnoj psihologiji, uz intelekt i afekt, jedna od osnovnih čovekovih psihičkih "moći", a ispoljava se kao sposobnost slobodnog izbora i delanja u skladu sa razumom i moralom, nasuprot nagonskom ponašanju. 2. U klasičnoj introspektivnoj i funkcionalističkoj psihologiji, intelektualno- afektivni proces odlučivanja, namernog pokretanja i usmeravanja vlastitog ponašanja u skladu sa donetim odlukama. Obrazac, normalne v., prema francuskom psihologu T.A. Ribou (Ribot), jeste "izabrati raditi". Suština voljnog delanja je u opredeljivanju za jednu težnju i ustrajavanju u njenoj realizaciji, što, po pravilu, podrazumeva inhibiranje drugih, često veoma moćnih nagona i težnji. Kako kaže V.Džejms (James), voljni čin podseća Davidovu pobedu nad moćnim Golijatom, uz pomoć Gospoda Boga. Usled patogenih činilaca, može doći do raznolikih poremećaja v. kao što su nedostatak v. (abulija) ili nemoć v. u odnosu na nagone (kompulzivno i impulsivno ponašanje). 3. U savremenoj psihologiji često se izbegava ovaj pojam kao "mističan", tako što se umesto v. radije govori o voljnoj delatnosti ili što se v. svodi na problem motivacije ili proces donošenja odluke. V. se može odrediti kao ono što čini osnovu namerne, svesne, ka cilju usmerene aktivnosti, nasuprot rutinskoj i impulsivnoj delatnosti. Prema L.S. Vigotskom, v. nije neka urođena sposobnost, nego se razvija usvajanjem, interiorizacijom spoljašnjih socijlanih zabrana i naredbi. Voljno ponašanje deteta je oblik socijalnog ponašanja primenjen u odnosu na njega samog.
 
 
  Pretraga sajta

 

Program ličnog razvoja
Asertivni trening – prijave u toku
Emocionalna pismenost – prijave u toku
Stručno usavršavanje
Asertivni trening – 1.10.2017.
Emocionalna pismenost – prijave u toku


Program ličnog razvoja
Asertivni trening – prijave u toku
Emocionalna pismenost – prijave u toku
Stručno usavršavanje
Asertivni trening – 5.11.2017.
Emocionalna pismenost – prijave u toku

Prijava za kurs
Psihopolis institut
TA centar
Društvo psihoterapeuta Srbije
 
Telefonsko savetovanje Rečnik psiholoških pojmova Pratite grupu na Fecebook-u